Kurikulum Pembelajaran Bahasa Arab Untuk Penutur Asing: Ragam Konsep Dan Desain Silabus
DOI:
https://doi.org/10.30739/arabiyat.v4i1.2713Keywords:
Curriculum, Syllabus, Teaching Material, Arabic Language.Abstract
This research aims to provide a perspective regarding several Arabic language learning curricula and the unique characteristics of it as well as patterns of use in designing Arabic language learning to non-native speakers. Researchers used a qualitative approach with a type of literature study. The data in this research comes from several books and scientific journals related to the topic, and the data is then analyzed using qualitative descriptive techniques. The results of this research are: 1) In the context of Arabic language learning, there are four types of curriculum that are frequently used in the process of teaching and learning Arabic to non-native speakers, namely; Grammatical Syllabus, Situational Syllabus, Notional Syllabus, and Multidimensional Syllabus. 2) That each type of curriculum plays an important role in the success of the Arabic language teaching and learning program in accordance with the desired objectives and perspectives, and all four have their respective strengths and weaknesses. Therefore, teachers must pay more attention to each characteristics before determining the type of curriculum they will use.
Downloads
References
Agustini, A. (n.d.). Urgensi Pemahaman Bahasa Arab dalam Mempelajari Agama Islam di Indonesia. IN RIGHT: Jurnal Agama Dan Hak Azazi Manusia, 10(2), 183–195. https://doi.org/10.14421/inright.v10i2.2922
Ahmed, M. M. E.-D. (2022). al-Bu’d al-?aq?f? f? Ta’l?m al-Lughah al-`Arabiyyah bi J?mi`ah Brunei Darussal?m. Tanwir Arabiyyah: Arabic As Foreign Language Journal, 2(1), 21–38. https://doi.org/10.31869/aflj.v2i1.3035
Al-Arabiya, M. al-L. (1989). al-Mu`jam al-Waj?z. Majma’ al-Lughah Al-Arabiya.
al-Aziz, S. A. (n.d.). al-Tarbiyyah al-Had??ah M?ddatuh? wa Mab?diuh? wa Ta?b?quh? al-`Amaliyyah (3rd ed.). Dar al-Ma’arif.
al-Dayem, A. (2006). al-Na?ariyyah al-Lughawiyyah f? al-Tur?? al-`Arab?. Dar al-Salam.
Al-Demerdash, A. M. S. (1996). al-Man?h?j al-Mu`??irah. Jami’ah al-Kuwait.
Al-Hasan, H., & Al-Qayeed, S. (1990). Takh??t al-Manhaj wa Ta?w?ruhu. Dar Shafa’ li al-Naysr wa al-Tauzi’.
Al-Khalifah, H. J. (2005). al-Manhaj al-Madros? al-Mu’??ir. Maktabah al-Rusyd.
Al-Khaulî, M. ‘Alî. (2000). As?lîb Tadrîs al-Lughah al-‘Arabiyyah. Dar al-Falah li al-Nasyri wa al-Tauzi’.
Al-Mishrafi, S. A. F., Al-Khouly, S., & Mahmoud, A. U. (2017). Al-Takallum Series; A New Comprehensive Modern Arabic Course Book for Foreigners. Dar al Buruj li al-Thiba’ah wa al-Nasyr wa al-Tauzi’.
al-Munadzamah al-Arabiyah li al-Tarbiyah wa al-Tsaqafah. (n.d.). Mu’jam Mu??alah?t al-Man?h?j wa ?uruq al-Tadr?s. Maktab Tansiq al-Ta’rib fi al-Wathan al-Arabi.
Al-Samrani, H. et. a. (2000). al-Man?hij; Ususuh? Ta?w?ruh? Na?ariyatuh?. Dar al-Amal.
Al-Shobuni, M. A. (1997). ?ofwah al-Taf?s?r. Dal al-Shobuni li al-Thiba’ah wa al-Naysr wa al-Tauzi’.
Al-Syarifi, S. al-S., & Ahmad, A. M. (2004). al-Man?h?j al-Ta`lim?yyah. Maktabah al-Rusyd.
Bancroft. (1969). Bancroft English Dictionary. Bancroft.
Breen, M. P. (2001). Syllabus Design in The Cambridge Guide to Teaching English to Speakers of Other Languages. Cambridge University Press.
Brown, H. D. (1994). Principles of Language Learning and Teaching. In Encyclopedia of the Sciences of Learning. Prentice Hall Regents. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-1428-6_347
Faurah, H. S. (1977). al-Ush?l al-Tarbawiyyah f? Bin?’ al-Man?h?j. Dar al-Ma’arif.
Fauzan, A. R. bin I. (2007). al-Arabiya Baina Yadaik, al-Mujallad al-Awwal. Muassasah al-Arabiya lil Jami’.
Hamidah, D. (2011). Manhaj Al-Lughah Al-‘Arabiya li Al-Mad?ris Al-Isl?miyyah Min Al-?ir?z Al-‘?lam?. UIN Maliki Press.
Hasyim, M. (2017). Man?hij Ta`l?m al-Lughah al-`Arabiyyah li al-N??iq?n bi Lugh?t Ukhr?. Studi Arab, 8(2), 91–102. https://doi.org/10.35891/sa.v8i2.1758
Hindi, S. D. (n.d.). Dir?sat f? al-Man?h?j wa al-As?l?b al-`?mmah. Dar al-Fikr.
Ibrahim, F. T., & Al-Kalzah, R. A. (2000). al-Man?h?j al-Mu`??irah. Mansya’ah al-Ma’arif.
Islam, S. (2017). Karakteristik pendidikan karakter; menjawab tantangan multidimensional melalui implementasi Kurikulum 2013. EDURELIGIA: Jurnal Pendidikan Agama Islam, 1(1), 89–100. https://doi.org/10.33650/edureligia.v1i2.50
Jauhar, N. I. (2014). Ta’l?m al-Lughah al-`Arabiyyah li al-N??iq?n bi Ghairih?: Ab`?duhu al-?aq?fiyyah. Ulumuna, 18(1), 1–20. https://doi.org/10.20414/ujis.v18i1.142
Khalaf, A. (1994). al-Lughah wa al-Ba?? al-Lughaw?. Maktabah al-Adab.
Krahnke, K. (1987). Approaches to Syllabus Design for Foreign Language Teaching. Language in Education: Theory and Practice. ERIC Clearinghouse on Languages and Linguistics. https://eric.ed.gov/?id=ED283385
Madkur, A. A. (n.d.). Taqw?m Bar?m?j I`d?d Mu`alim? al-Lughah al-`Arabiyyah li Ghair al-N??iq?n Bih?. Islamic World Educational, Scientific and Cultural Organization (ICESCO).
Marlina, T. (2022). Urgensi dan implikasi pelaksanaan kurikulum merdeka pada sekolah dasar/madrasah ibtidaiyah. Prosiding Seminar Nasional Pendidikan Ekonomi, 1(1), 67–72.
Nashr, I. (1986). Muqaddimah f? al-Tarbiyyah; Madkhal il? al-Tarbiyyah. Jam’iyah Ummal al-Mathabi’ al-Ta’awuni.
Nasution, S. K. (2015). Anw?` Man?h?j (al-Muqarrar al-Dir?s?) Ta`l?m al-Lughah al-`Arabiyyah li Ghair N??iq?n Bih?. Prosiding Konferensi Nasional Bahasa Arab, 1(1).
Niqie, M. S. R., & Ahid, N. (2023). Desain Kurikulum Pembelajaran Bahasa Arab Kontemporer. Indonesian Journal of Humanities and Social Sciences, 4(1), 37–58. https://doi.org/10.33367/ijhass.v4i1.3939
Nurholis, D., Khodijah, N., & Suryana, E. (2022). Analisis Kebijakan Kurikulum 2013. MODELING: Jurnal Program Studi PGMI, 9(1), 98–114. https://doi.org/10.36835/modeling.v9i1.1132
Qiladah, F. S. (1976). As?siyy?t al-Man?h?j. Dar al-Nahdzah.
Raharjo, M. (2020). Pengantar Metodologi Penelitian Studi Kasus Metode Campuran (Mixed Method), Penelitian dan Pengembangan (R&D). CV Mazda Media Publishing.
Richards, J. C. (2017). Curriculum development in language teaching. Cambridge University Press Cambridge. https://doi.org/10.1017/9781009024556
Rosyad, M. S. (2017). I‘dâd Mawâd Ta‘lîm Mahârah al-Istima‘ ‘Ala Asâs al-Thaqâfah al-Ma?alliyah bi al-Ta?bîq ‘Ala ?âlibât al-Barnâmaj al-Mukathaf li Ta‘lîm al-Lughah al-Arâbiyyah fî Surabaya [UIN Sunan Ampel Surabaya]. http://digilib.uinsby.ac.id/17943/
Rosyad, M. S., Adam, F. M., & Bahruddin, U. (2023). The Natural Situation and Its Effective Role in Designing Arabic Listening Skills Teaching Materials for Non-Native Speakers/al-Maw?qif al-?ab?`iyyah wa Daurih? al-Fa`?l f? Istimd?dih? M?ddah Mah?rah al-Istim?` li al-N??iq?n bi gairih?. Ijaz Arabi Journal of Arabic Learning, 6(3). https://doi.org/10.18860/ijazarabi.v6i3.19531
Rosyad, M. S., & Hafidz, M. (2023). al-Ta?awwur al-Muqtara? li Muqarrar M?ddah al-Na?w? wa al-?arf? f? ?aui al-Tart?b al-Man?iq? aw al-Sikuluj? fi Qism Ta`l?m al-Lughah al-`Arabiyyah. Kilmatuna: Journal Of Arabic Education, 3(1), 46–61. https://doi.org/10.55352/pba.v3i1.88
Sa’adah, J. A. (1990). Man?h?j al-Dir?s?t al-Ijtim?`iyyah. Dar al-Ilmi li al-Malayin.
Sari, S. N., & Khoiri, Q. (2023). Diversitas Kebijakan Pendidikan Islam di Indonesia. Jurnal Pendidikan Dan Konseling (JPDK), 5(1), 4806–4814. https://doi.org/10.31004/jpdk.v5i1.11744
Setiyadi, A. C., & Prawoto, A. (2016). Manhaj Ta`l?m al-Lughah al-`Arabiyyah li al-N??iq?n bi Ghairih? (Dir?sah Wa?fiyyah li al-Daurah al-Tadr?biyyah al-Muka??afah f? al-Lughah al-`Arabiyyah bi Markaz al-Lughah J?mi`ah D?russal?m Gontor). LISANUDHAD: Jurnal Bahasa, Pembelajaran, Dan Sastra Arab, 3(1). https://doi.org/10.21111/lisanudhad.v3i1.684
Shini, S. I. (1994). Qaw?id As?siyyah f? al-Ba?? al-`Ilm?. Muassasah al-Risalah.
Sugiyono. (2012). Metode penelitian pendidikan pendekatan kuantitatif, kualitatif dan R&D. Alfabeta.
Syam, A. R. (2017). Posisi Manajemen Kurikulum Dan Pembelajaran Dalam Pendidikan. Muaddib: Studi Kependidikan Dan Keislaman, 7(01), 33–46. 10.24269/muaddib.v7i01.556
Taufik, N. (2023). Inovasi Pengembangan Kurikulum Pendidikan Dalam Perspektif Kurikulum Humanistik. Atthiflah: Journal of Early Childhood Islamic Education, 10(2), 230–238.
Thuaimah, R. A. (n.d.). Manhaj al-Lughah al-`Arabiyyah li al-Mad?r?s al-Isl?miyyah. Islamic World Educational, Scientific and Cultural Organization (ICESCO).
Thuaimah, R. A. (1986). Al-Marja’ f? Ta’l?m Al-Lughah Al-`Arabiyyah li Al-N??iq?n bi Lugh?t Ukhr?; Al-Qism Al-Awwal. Jami’ah Umm Al-Qura.
Thuaimah, R. A. (1989). Ta`l?m al-`Arabiyyah li Ghair al-N??iq?n Bih?; Man?hijuhu wa As?l?buhu. Islamic World Educational, Scientific and Cultural Organization (ICESCO).
Thuaimah, R. A., & Al-Naqah, M. K. (2006). Ta`l?m al-Lughah Itti??liyyan. Islamic World Educational, Scientific and Cultural Organization (ICESCO).
Umairah, I. B. (1991). Al-Manhaj wa `An??iruh?. Dar al-Ma’arif.
Ushayli, A. A. I. I. (2002). Tar?iq Tadr?s al-Lughah al-`Arabiyyah li al-Na?iq?n bi Lugh?t Ukhr?. Jami’ah al-Imam Muhammad bin Su’ud al-Islamiyah.
Waseso, H. P. (2018). Kurikulum 2013 dalam prespektif teori pembelajaran konstruktivis. TA’LIM: Jurnal Studi Pendidikan Islam, 1(1), 59–72. https://doi.org/10.52166/talim.v1i1.632
Wilkins, D. A. (1972). Grammatical, Situational and Notional Syllabuses. https://eric.ed.gov/?id=ED136549
Zubaidi, A. (2015). Model-model pengembangan kurikulum dan silabus pembelajaran bahasa arab. Cendekia: Jurnal Kependidikan Dan Kemasyarakatan, 13(1), 107–122. 10.21154/cendekia.v13i1.240
Downloads
Published
Issue
Section
Citation Check
License
Copyright (c) 2024 Muhammad Sabilar Rosyad, Farid Qomaruddin, Muhammad Farih

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Authors who publish in TADRIS AL-ARABIYAT: Jurnal Kajian Ilmu Pendidikan Bahasa Arab agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0) License that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).









